Afrikaanse Paardenpest: preventie heeft hoogste prioriteit

De Afrikaanse Paardenpest (APP)  is een zeer ernstige infectieziekte met vaak dodelijke afloop. Afrikaanse Paardenpest komt in Nederland nog niet voor, maar door internationaal verkeer van mensen en paarden en de gevolgen van klimaatverandering kan dit in de toekomst wel gebeuren. De kans hierop is klein, maar draaiboeken liggen klaar voor wanneer APP wordt gesignaleerd.

Afrikaanse Paardenpest (APP) is een zeer ernstige virusziekte die in meerdere gebieden in Afrika voorkomt. APP wordt overgedragen door insecten, meestal door knutten. Veel paarden die besmet raken,  worden ernstig ziek en sterven meestal  binnen enkele dagen. Paarden zijn zeer gevoelig voor het virus dat Afrikaanse Paardenpest veroorzaakt. De tijd tussen besmetting en optreden van de eerste ziekteverschijnselen (incubatietijd) is gemiddeld vijf tot zeven dagen. Ezels worden minder vaak ziek van het virus dan paarden. Zebra’s vertonen vaak geen symptomen, terwijl ze wel besmet kunnen zijn. Afrikaanse Paardenpest komt in Nederland niet voor, maar er is een kleine kans dat de ziekte in de toekomst ook in ons land op zal duiken.  

Verschillende vormen van APP
Er zijn vier vormen van Afrikaanse Paardenpest: de longvorm (dunkopziekte), de hartvorm (dikkopziekte), de koortsvorm en de gemengde vorm van long- en hartvorm. Symptomen die optreden zijn verschillend bij iedere vorm. Hoge koorts treedt in alle gevallen op. De longvorm is de meest acute vorm. 95% van de  besmette paarden sterft binnen een paar uur na optreden van de eerste symptomen (o.a. hoge koorts, ademnood, hoesten en schuimige neusuitvloeiing). De hartvorm is iets minder acuut, maar alsnog sterft vijftig procent van de paarden vier tot acht dagen binnen het ontstaan van koorts. Symptomen zijn naast hoge koorts o.a. zwelling van het hoofd. Er kan ook een gemengde vorm optreden, met symptomen van beide vormen van de ziekte. Het sterftepercentage bij deze vorm is 70 procent. Als laatste is er de koortsvorm, die optreedt bij paarden die ooit zijn blootgesteld aan APP en weerstand hebben opgebouwd. Deze paarden vertonen meestal weinig tot geen symptomen.

Verspreiding van APP voorkomen
APP komt zoals gezegd niet voor in Nederland. Preventie heeft prioriteit van de Nederlandse overheid. Om APP buiten ons land te houden, zijn verschillende maatregelen genomen, waaronder grenscontroles. Om te voorkomen dat APP in Nederland wordt binnengebracht, mogen er geen (producten van) paarden uit besmette gebieden worden geïmporteerd. Importpaarden uit risicogebieden worden bij aankomst in Nederland behandeld met insecticiden en twee weken in quarantaine geplaatst. Ook vóór export hebben deze paarden een langdurige quarantaine in het exportland ondergaan.

Omdat paarden vaak binnen korte tijd sterven, wordt een eventuele uitbraak snel ontdekt. Als APP in Nederland gesignaleerd wordt, is het van belang om te voorkomen dat gezonde paarden worden gestoken door besmette knutten. Dit kan gebeuren door een combinatie van de volgende maatregelen:

  • Paarden opstallen in een gesloten stal.
  • Paarden buiten bedekken met een knuttendeken.
  • Paarden behandelen met insecticiden.
  • Bestrijding van de vector (knutten).

 

Op het moment dat bij een paard op een bedrijf klinische verschijnselen van APP worden gevonden, treedt het Beleidsdraaiboek Afrikaanse Paardenpest in werking met maatregelen die verspreiding van de ziekte moeten tegengaan

Vaccinatie  & Behandeling
Er is op dit moment alleen een (matig werkend) vaccin tegen Afrikaanse Paardenpest beschikbaar, maar dit vaccin is niet geregistreerd in Nederland en kan niet vrij gebruikt worden. In opdracht van de Nederlandse overheid wordt wel gewerkt aan de ontwikkeling van een vaccin.

Er bestaat geen behandeling tegen het virus dat APP veroorzaakt. Als een dier ziek is, kunnen alleen de symptomen zo goed mogelijk worden bestreden. Meestal heeft dit door de ernst en heftigheid van de ziekte geen zin. Bovendien moeten volgens de huidige richtlijnen alle besmette paarden of van besmetting verdachte paarden verplicht worden geëuthanaseerd.

Bronnen: 

Hieronder zijn de bronnen te bekijken, indien auteursrechtelijk mogelijk, die voor dit artikel zijn gebruikt.