Teken en teekgebonden ziekten


De drie belangrijkste ziekten die teken op paarden kunnen overbrengen zijn:

  • De ziekte van Lyme, ook wel Borreliose genoemd (Borrelia burgdorferi)
  • Anaplasmose (Anaplasma phagocytophilum)
  • Equine Piroplasmose, opgesplist in Equine Babesiose en Equine Theileriose. (Babesia caballi en Theileria equi)

Uit onderzoek blijkt dat er steeds meer met ziektekiemen besmette teken in Nederland voorkomen. Gelukkig is het aantal zieke paarden als gevolg van een tekenbeet nog altijd beperkt. Toch is het belangrijk om bij onverklaarbare klachten ook aan teekgerelateerde aandoeningen te denken. Vertel de dierenarts bij onderzoek altijd of er in het (recente) verleden ook teken bij jouw paard zijn gevonden.

Wat moet je doen bij een tekenbeet?
Als een paard een tekenbeet heeft opgelopen, is het belangrijk de teek zo snel mogelijk met een pincet met kop en al met een draaiende beweging te verwijderen. Er zijn ook speciale tekentangen of ‘lepeltjes’ verkrijgbaar, waardoor je teken makkelijker kunt verwijderen.

Hoe weet ik of de teek mijn paard heeft besmet?
De meeste bekende ziekte die een teek over kan brengen is de ziekte van Lyme. Het eerste symptoom van een mogelijke besmetting na een tekenbeet is bij de mens zichtbaar als een rode cirkelvormige vlek die zich uit gaat breiden. Bij paarden zie je dit meestal niet, vanwege de vacht. Klachten ontstaan vaak op een later moment en zijn wisselend. Paarden krijgen soms last van: wisselende kreupelheden, stijve dikke gewrichten, koorts, gevoelige spieren, chronisch gewichtsverlies, sloomheid, gedragsveranderingen, neurologische verschijnselen. Een langdurige antibioticakuur is de beste behandeling tegen de ziekte van Lyme. Er bestaat geen vaccin tegen.

Waarom heeft de ziekte van Lyme zoveel verschijningsvormen?
Een mogelijke verklaring voor de grote variatie in verschijnselen is dat de ziekte van Lyme ook voorkomt in combinatie met een andere ziekte die door de teken wordt overgebracht, zoals bijvoorbeeld ehrlichiose. Ook zijn er binnen de groep Borrelia burgdorferi weer verschillende types die andere symptomen veroorzaken. Je kunt de ziekte alleen voorkomen door de teek zo snel mogelijk te verwijderen. Probeer de teek niet te verdoven met alcohol, dan kan hij namelijk zijn buikinhoud met daarin mogelijk ziekteverwekkers ledigen.

Anaplasmose is een door teken overgebrachte bacteriële ziekte bij paarden die vroeger Ehrlichia equi werd genoemd. Paarden met deze ziekte vertonen de volgende symtomen: hoge koorts, lusteloosheid, niet willen eten, zwelling aan de benen (door ontsteking bloedvaten), spierpijn, ataxie en geelheid. De bacterie verstopt zich in de witte bloedcellen. De dierenarts ziet bij het bloedonderzoek een duidelijke daling van rode en witte bloedcellen en bloedplaatjes. De symptomen kunnen bij aanvang heftig zijn, maar de meeste paarden herstellen spontaan na één tot drie weken. Helaas kan de ziekte ook fataal verlopen. 

 

Equine Piroplasmose is een teekgebonden parasitaire infectieziekte. Je paard krijgt hoge koorts, bloedarmoede en loopt het risico aan de ziekte te sterven. De dierenarts zal voornamelijk de symtomen bestrijden door middel van een (lange, zware) antiobioticakuur en aanvullende pijnstillers. Sommige geïnfecteerde paarden blijven levenslang drager. Het voorkomen van deze infectieziekte is lastig, omdat teken moeilijk te bestrijden zijn. Gelukkig komt deze ziekte nauwelijks voor.

Ja, wanneer het paard drager is van deze parasitaire infectieziekte, mag hij niet geëxporteerd worden naar bijvoorbeeld Noord-Amerika en China. Binnen Europa zijn geen afspraken voor Piroplasmose gemaakt ten behoeve van het handelsverkeer. Maar voor een aantal andere landen moet de NVWA (Nederlandse Voedsel en Warenautoriteit) een vrijwaringsverklaring afgeven. Vrijwaring vindt plaats op basis van individuele testen of de bedrijfsstatus, afhankelijk van de eisen van het ontvangende land. De vrijwaringsverklaring wordt gegeven bij klinische gezondheid en als in het bloed geen antilichamen tegen één van de piroplasmoseveroorzakers aangetoond kunnen worden.

 

      

Bronnen:

Hieronder zijn de bronnen te bekijken, indien auteursrechtelijk mogelijk, die voor dit artikel zijn gebruikt.