Te dik of te dun? Doe de Body Condition Score

Te dik of te dun? meten paard

© Arnd Bronkhorst | www.arnd.nl

De Body Condition Score (BCS) is een methode waarmee je de voedingstoestand van een paard kunt inschatten. Met andere woorden: de Body Condition Score geeft een indicatie of een paard te dik of te dun is. De uitslag van de Body Condition Score kan aanleiding geven het rantsoen van het paard aan te passen.

Waarom is de lichaamsconditie van mijn paard belangrijk?

Onderzoek heeft aangetoond dat de hoeveelheid vet van een paard invloed heeft op zijn:

  • Sportprestaties
  • Voortplanting
  • Algehele gezondheid
  • Levensverwachting

Hoe beoordeel je de voedingstoestand van een paard?
De voedingstoestand van een paard wordt beoordeeld op basis van de hoeveelheid lichaamsvet. Vet is een goede parameter, omdat het de voedingstoestand van het paard weergeeft. Op vijf verschillende plaatsen (zie figuur 1) meet je de hoeveelheid vet. Dit wordt aangegeven met een score tussen 0 en 5.  

Zijaanzicht lichaam

Beoordeel het paard zonder deken op, in een lichte ruimte. Bekijk het stilstaande paard van de voor- , zij- en achterkant en bestudeer hoeveel vet en spieren het paard heeft. Kijk dus niet alleen naar de buik van het paard, maar ook de nek, schoft, schouders en achterhand. Het paard krijgt een beoordeling aan de hand van de visuele inspectie volgens het onderstaande schema:

Welke score geef jij je paard?


                Het onderstaande plaatje helpt je bij de beoordeling van je paard.

 

 De Body Condition Score

 

Wat zegt de uitslag van de Body Condition Score bij paarden?

De uitslag van de beoordeling van de voedingstoestand voor paarden is als volgt: 

Score 0:
Dit paard is extreem mager. Zijn ruggengraat, ribben, heupbeenderen en staartaanzet zijn duidelijk te zien, evenals de botstructuur van zijn schouders en hals. Je voelt geen vetweefsel. Deze score is soms te zien bij (oudere) paarden met gebitsproblemen en verwaarloosde paarden, die bijvoorbeeld veel parasieten in hun lijf hebben, ziek geworden zijn of ernstige gebitsproblemen hebben.

Score 1:
Dit paard is mager. Zijn heupbeenderen en kruis zijn duidelijk zichtbaar; je kunt zijn ribben tellen. Bij zeer ernstig ondergewicht spreken we over verwaarlozing en moet de dierenarts zo snel mogelijk ingrijpen. Een score 1 komt voor bij verkeerde voeding, gebitsproblemen, veel parasieten in het lichaam van een paard of een ziekte waarbij het hele lichaam is aangetast.

Score 2:
Dit is een te dun paard. Zijn romp is plat en het kruis is goed zien. Er is (beperkt) vetweefsel voelbaar. Deze score komt soms voor bij merries met een zogend veulen en beperkte weidegang.

Score 3:
De ribben en heupbeenderen van het paard zijn bedekt, mooi rond en met voldoende vet. Dit is de meest ideale score. Algemeen geldt: je voelt de ribben van het paard wel, maar ziet ze niet.

Score 4:
Door teveel vet op de ribben en heupbeenderen moet je veel druk zetten om deze structuren te kunnen voelen. Bel met de dierenarts. Hij/zij helpt je om het rantsoen van het paard aan te passen. Overgewicht kan uiteindelijk leiden tot ongevoeligheid voor insuline en hoefbevangenheid.

Score 5:
Dit paard heeft ernstig overgewicht. Zijn ribben en heupbeenderen zijn niet voelbaar. Ernstig overgewicht brengt ernstige en soms acute gezondheidsrisico’s met zich mee. Ernstig overgewicht kan leiden tot ongevoeligheid voor insuline en hoefbevangenheid. Bel met de dierenarts.

Let op: zet een paard met Body Condition Score 5 niet abrupt op rantsoen, zeker als het een pony is. Dit kan leiden tot een stofwisselingsziekte waarbij er vetten in het bloed komen, met als mogelijk gevolg uitval van organen. In het slechtste geval kan het paard hier zelfs aan overlijden.

Een meetlint helpt bij het in de gaten houden of een paard aankomt of afvalt. Met het meetlint bepaal je de omvang van de romp aan het einde van de schoft. Zeker wanneer dit hulpmiddel herhaaldelijk op dezelfde manier wordt gebruikt, is het betrouwbaar.  Wel moet er rekening mee gehouden worden  wanneer een paard een dikke wintervacht ontwikkelt, dit zorgt voor afwijkingen in de metingen, terwijl er niet direct veranderingen in gewicht zijn.

Soms gebeurt het dat een paard op één of enkele onderdelen een afwijkende score heeft. Niet alle paarden hebben dezelfde verhoudingen. Een paard kan bijvoorbeeld erg slecht ontwikkeld zijn in de achterhand, terwijl hals en romp ‘normaal’ lijken. In dat geval zou er bijvoorbeeld sprake kunnen zijn van een neurologische aandoening. Ook kan de buik bijvoorbeeld erg ‘bol’ zijn, doordat een paard te weinig spierspanning in de buikspieren en een ‘holle’ rug heeft, zonder dat het teveel vetweefsel heeft. De Body Condition Score leert je om te beoordelen hoe de algehele voedingstoestand van een paard is. Echter, heeft een paard geen consistente score, dan kan er iets anders aan de hand zijn. Neem in zo’n geval altijd contact op met de dierenarts.

Lees ook:
Bronnen:

Hieronder zijn de bronnen te bekijken, indien auteursrechtelijk mogelijk, die voor dit artikel zijn gebruikt.