Paarden steeds vaker besmet met MRSA-bacterie

© Dirk70

 ‘Gewone’ MRSA wordt in de volksmond ook wel de ‘ziekenhuisbacterie’ genoemd, omdat patiënten de bacterie daar veelal oplopen. Tot 2006 was er nog nooit aan vee gerelateerde MRSA –een variant van MRSA - bij paarden in Nederland geconstateerd; daarna nam het percentage paarden met MRSA gestaag toe. Wat betekent dit en wat zijn de risico’s voor mensen?

De MRSA staat voor Methicilline Resistente Staphylococcus Aureus en is resistent voor bepaalde veelgebruikte soorten antibiotica. De MRSA bacterie kan bij paarden - in tegenstelling tot bij varkens - wel leiden tot ziekte en infecties, al komt dit niet vaak voor. De kans op de aanwezigheid van de MRSA-bacterie op een stal loopt in grote lijnen parallel met een ziekenhuis-situatie: hoe meer paarden er aanwezig zijn, hoe meer wisselingen in de bezetting van de boxen en hoe hoger het gebruik van antibiotica, hoe groter de kans op aanwezigheid van MRSA.

 

MRSA-besmettingen van paard naar mens

MRSA overleeft op stofdeeltjes in het milieu en in de stal. Onderzoeken op universiteitsklinieken in België en Nederland laten zien dat steeds meer paarden drager zijn van de bacterie of een besmetting oplopen via een persoon met MRSA (bijvoorbeeld een iemand die in een ziekenhuis werkt). Op de universiteitskliniek in Utrecht hebben twee uitbraken van MRSA plaatsgevonden, waarbij ook personeel besmet raakte. Bij de tweede uitbraak was 14% van het personeel dat in direct contact geweest was met de paarden positief, waarbij dezelfde types MRSA werden gevonden als bij de paarden. Van het personeel dat niet in direct contact was geweest was slechts 1,6% positief. Van mens op mens vindt verspreiding van MRSA meestal via de handen plaats. Echter, de kans dat het personeel van de universiteitskliniek de MRSA-bacterie zou overdragen aan hun naasten (bijvoorbeeld familieleden) leek klein. Dit omdat het bij mens tot mens besmettingen tot dusver gaat om een ander type MRSA dan bij paarden wordt aangetroffen.

 

Word je ziek van een MRSA-besmetting?

Paardenliefhebbers die veel contact hebben met paarden, lopen meer kans op een MRSA-besmetting (evenals varkenshouders). MRSA wordt meestal via huid-op-huidcontact overgedragen, maar soms ook via lucht of stof. Het zou kunnen dat MRSA ook via het borstelen van paarden op mensen overgedragen kan worden. Je kunt drager zijn van de bacterie, maar hier niet ziek van worden. Op de huid van een gezond persoon kunnen de bacteriën zich niet uitbreiden, omdat je huid- en slijmflora een natuurlijke afweer hebben tegen MRSA. Normaal gesproken veroorzaakt MRSA bij gezonde mensen daarom geen infecties. Het verschilt per persoon hoe lang je de bacteriën bij je draagt, dit kan variëren van enkele weken tot jaren. Indien er dagelijks contact is met besmette paarden, kan je altijd drager blijven van de MRSA-bacterie. Ondanks dat je er niet ziek van wordt en de bacterie na verloop van tijd vanzelf verdwijnt, zijn er behandelingen om er weer vanaf te komen. Dit wordt voornamelijk toegepast bij gezondheidsmedewerkers die een bron kunnen zijn voor hun patiënten.

Als mensen met een sterk verminderde weerstand met MRSA worden besmet, kunnen ze wel last krijgen van infecties. Dit kan leiden tot een zweer, bloedvergiftiging, botontsteking of longontsteking. Er zijn echter maar zeer weinig gevallen bekend van mensen die echt ziek werden van een van paarden afkomstige MRSA-bacterie. MRSA is bestand tegen meerdere antibiotica. Onder andere aan antibioticum methicilline en ontleent daar ook zijn naam aan: de afkorting MRSA staat voor Methicilline Resistente Staphyloccocus Aureus.  Mensen met een sterk verminderde weerstand, kunnen beter wat terughoudend zijn in de omgang met paarden om het risico op een besmetting te verkleinen. Vertoont iemand ziekteverschijnselen, dan zijn er slechts enkele middelen die helpen. 

De overdracht van MRSA bij eenmalig contact is nauwelijks mogelijk. De kans op overdracht stijgt bij regelmatig en intensief contact. MRSA kan weliswaar ook in de lucht of op oppervlakten overleven en vanuit daar op de huid van een mens terecht komen, maar daar is echter ook weer een frequent contact (meerdere keren per dag) voor nodig.

Lees ook:
Bronnen:

Hieronder zijn de bronnen te bekijken, indien auteursrechtelijk mogelijk, die voor dit artikel zijn gebruikt.