Een goede gezondheid begint bij goede hoefverzorging

Voor een goede hoefverzorging moet je het paard als individu bekijken. Het type voet, mogelijke aandoeningen aan de voet, gedrag, leefomstandigheden en het werk dat je paard moet verrichten zijn daarbij belangrijk. Het uitgangspunt is dat de slijtage niet sneller mag plaatsvinden dan dat de hoef kan aangroeien.


Om te voorkomen dat de hoeven niet gevoelig worden door overmatige slijtage of juist het gebrek daaraan, moeten ze regelmatig worden gecontroleerd door een deskundige hoefverzorger of hoefsmid. Als eigenaar is het belangrijk om de hoeven van je paard elke dag te controleren op scheurtjes of andere ongewone zaken. Krab de hoeven dagelijks uit; als er namelijk een steentje in de hoef vast komt te zitten kan dit direct of op langere termijn pijnlijk zijn en de hoef beschadigen. Krab de hoeven niet te ruw uit, want op die manier haal je iedere keer wat hoorn van de hoefzool, waardoor de zool steeds gevoelig wordt.

 
Zorg voor een correct functionerend hoefmechanisme
Erfelijke factoren, de juiste bodem en de mate van beweging spelen een belangrijke rol bij de ontwikkeling van de hoef en de stand van het onderbeen. Al deze factoren spelen een rol bij het functioneren van het hoefmechanisme. Het hoefmechanisme zijn alle bewegingen in de hoef wanneer het paard het been optilt en weer neerzet. Een correct functionerend hoefmechanisme is een voorwaarde voor om een paardenleven lang gezonde hoeven te houden. Of zoals de Engelsen zeggen: ‘no feet, no horse’.

De doorbloeding in de hoef wordt mede gestimuleerd door het hoefmechanisme dat in werking treedt als je paard loopt. Het is van belang dat de vochthuishouding van de voet in balans is. Het is de taak van de hoefsmid bij zijn bezoek aan jouw paard, te melden of dit al dan niet het geval is en - zo niet - te adviseren hoe deze balans te herstellen. Houdt in ieder geval altijd de stalbodem zoveel mogelijk vrij van urine en mest, zodat organismen die rotstraal veroorzaken minder kans krijgen om de stralen aan te tasten.

 
De gevolgen van slechte hoefverzorging
Onvoldoende aandacht besteden aan de hoefverzorging van je paard kan verstrekkende gevolgen hebben. In de eerste plaats meer of minder duidelijk waarneembare kreupelheden, maar ook andere fysieke en mentale uitingen, zoals bijvoorbeeld rugklachten en gedragsproblemen. Ringen en groeven aan de bovenkant van de hoef of onderin de voet, duiden soms op ziekten en onregelmatigheden in het voedingspatroon van het afgelopen jaar. Een gezonde, gave hoef is het visitekaartje van de verzorger.

 

Het doel van goede hoefverzorging is de hoef een vorm te behouden die correspondeert met bovenliggende beenderen. Of jouw paard wel of geen hoefijzers nodig heeft, hangt van jouw paard en de omstandigheden af.

De frequentie van bekappen hangt af van diverse factoren, zoals leeftijd, seizoen, voeding en  het gebruik van het paard. Als richtlijn kan worden aangehouden, dat de hoeven elke zes tot acht weken gecontroleerd dienen te worden, afhankelijk van de snelheid van de hoorngroei en de slijtage van het beslag. De vuistregel bij het bekappen is dat de stand van de hoef blijft corresponderen met de daarboven liggende beenderen. Ook moet een paard dat alleen wordt bekapt op verschillende soorten ondergrond comfortabel kunnen lopen.
Hoefbeslag heeft natuurlijk ook zijn nadelen: het belemmert in beperkte mate het hoefmechanisme. De hoefnagels beschadigen de hoornwand en de hoef droogt gemakkelijker uit. Het hoefijzer vermindert ook de natuurlijke schokbreking. Paarden met hoefijzers (zonder stiften of kalkoenen) glijden eerder uit, zeker op gladde oppervlakten en gras. Vanwege de werking van het hoefmechanisme slijt de hoef vooral aan het achterste deel. Hierdoor verandert na enkele weken de hoefvorm en dus ook de stand van de hoef. Overweeg of het noodzakelijk is om je paard te beslaan, gebruik anders liever geen hoefbeslag. Bij normaal gebruik op zachte bodem is hoefbeslag achter bijvoorbeeld minder vaak nodig.

Hoefbeslag wordt meestal toegepast om de draagrand te beschermen tegen afslijten, brokkelen en scheuren en om een goede gang en stand mogelijk te maken en te houden. In bepaalde sportdisciplines is hoefbeslag noodzakelijk om stabiliteit  te vergroten. Tegenwoordig kunnen orthopedische correcties worden gemaakt.

Uitleg plaatje: hoefbeslag waaraan natuurlijke aspecten zijn toegevoegd vanwege het in functie laten van de straal, deze levert een wezenlijke bijdrage  als ondersteuning van de voet.

Uitleg plaatje: Voorbeeld van modern kunststofbeslag waarbij geen gebruik wordt gemaakt van hoefnagels en waarbij ook de straal meedraagt.

  • Raadpleeg de site van de Nederlandse Vereniging van Hoefsmeden. Daar vind je een lijst met gecertificeerde hoefsmeden. Deze smeden zijn verplicht zich te blijven bijscholen om deze certificering te mogen blijven behouden.
  • Van de goed opgeleide hoefsmid mag je verwachten dat hij of zij goed op de hoogte is van het brede scala aan soorten hoefverzorging.
  • Een goede smid betrekt de paardeneigenaar bij het maken van de beste keuze voor het paard.
  • Een goede hoefsmid stelt goede vragen. Andersom ben jij ook verplicht met de smid te praten over ongemakken in het lijf van jouw paard, die ogenschijnlijk niets te maken hebben met de voeten. Het tegendeel kan het geval zijn.

Meer informatie over hoefverzorging vind je op: www.hoefsmedenvereniging.nl

Slijten de voeten van je paard te hard om hem blootsvoets te laten lopen, maar hoefbeslag is ook geen optie? Dan is voor sommige paarden en eigenaren de hoefschoen een alternatief. De hoefschoenen die op de markt komen, worden steeds beter. De pasvorm en het bevestingingsmechanisme passen steeds beter bij de voet. Toch is de hoefschoen nog geen sportschoen en heeft het dus ook nog een aantal nadelen. dit heeft een positieve uitwerking op onder meer de pasvorm en het bevestigingsmechanisme.

Wel of niet invetten? Het is een veelgehoord dilemma. Het blijkt dat het invetten van de hoef de kwaliteit van de paardenvoet niet ten goede komt. Het vet of de olie verhindert de opname van water en droogt de hoeven juist uit. Invetten heeft alleen zin als het paard minstens twintig minuten op een drassige bodem heeft gelopen. Dan is het water voldoende in de hoef opgenomen en kan het vet voorkomen dat het vocht te snel uit de hoeven verdampt. Na het rijden kun je de hoeven afspoelen, maar dit heeft minder effect. Let op dat de kootholte niet te lang nat blijft in verband met het risico op het ontstaan van mok! Droog de kootholtes altijd goed af met een handdoek.

Bronnen: 

Hieronder zijn de bronnen te bekijken, indien auteursrechtelijk mogelijk, die voor dit artikel zijn gebruikt.